<< terug

Hilversum, Laren, Blaricum, Huizen

Hilversum, Laren, Blaricum, Huizen

Het programma van onze najaarsexcursie op zaterdag 23 oktober 2004 zag er zo uit:

Tijd Locatie Actie
10.00 Verzamelen hal station Hilversum, vertrek om 10.15 te voet naar het stadhuis.
10.30 Rondleiding stadhuis van Dudok, Hilversum
11.30 Vertrek per bus. We rijden via diverse objecten, w.o de Bosdrift, Geraniumschool en de Fabritiusschool van Dudok richting Laren. Toelichting Vladimir Stissi
13.00 Lunch in Laren cafe restaurant Mauve aan de Brink
14.00 Bezoek Brink met Sint Jansbasiliek te Laren Toelichting Leo Dubbelaar
14.30 Rondrit via enkele belangrijke buitenhuizen in Laren-Blaricum, Blaricum-dorp met karakteristieke Gooise boerderijen en de kerktoren van Cuypers naar Huizen. Deskundigen binnen ons gezelschap geven toelichting
15.30 Oude haven van Huizen met karakteristieke kalkovens en oude visrokerij. Tijd om op eigen gelegenheid rond te kijken of een kopje koffie te drinken
16.30 Vertrek met de bus. De route is afhankelijk van de verkeersdrukte.
17.00 Terug in Hilversum bij het NS-station

Overzicht van bouwwerken, waar we tijdens de najaarsexcursie op zaterdag 23 oktober met de bus langskwamen.

TR>

Hilversum Melkpad 12-14
Rijksmonument
KERKCOMPLEX ‘Oud-katholieke kerk St. Vitus’, bestaande uit een driebeukige KRUISBASILIEK en een PASTORIE, gebouwd in 1887-1889 naar het ontwerp van P.A. Weeldenburg (1849-1912) in de stijl van de Neo-Barok. De kerk is noord-zuid georiënteerd en gesitueerd op een terrein aan de noordzijde van het Melkpad, ongeveer 25 meter vanaf de straat, terwijl de terugliggende pastorie in de noordwesthoek met de kerk is verbonden.  WaarderingHet complex ‘Oud-katholieke kerk St. Vitus’, bestaande uit een kruisbasiliek en een pastorie, is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als zeldzaam en gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een driebeukige kruisbasiliek met kruisingskoepel en bijbehorende pastorie in de stijl van de Neo-Barok, gebouwd in het laatste kwart van de negentiende eeuw naar het ontwerp van P.A. Weeldenburg, beeldbepalend gesitueerd aan het Melkpad.
Hilversum Burg. Lambooylaan 2
Rijksmonument
DUBBELE VILLA, gebouwd in 1907 in eclectische bouwtrant waarbij Jugendstil en Chaletstijl elementen zijn gecombineerd, naar het ontwerp van J. Carnos, beeldbepalend gesitueerd op een terrein ten noorden van de bocht gevormd door de Burgemeester Lambooylaan en de Burgemeester van Hellenberg Hubarlaan, aan de zuidzijde van het Ministerpark (1885).WaarderingDe dubbele villa is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een dubbele villa in eclectische bouwtrant, waarbij Jugendstil en Chaletstijl elementen zijn gecombineerd, uit het eerste kwart van de twintigste eeuw. De dubbele villa heeft stedenbouwkundige waarde vanwege de beeldbepalende situering op een terrein ten noorden van de bocht, gevormd door de Burgemeester Lambooylaan en de Burgemeester van Hellenberg Hubarlaan, aan de zuidzijde van het Ministerpark.
Hilversum Oude Enghweg 19
Rijksmonument
LOGEGEBOUW ‘De Vereeniging’, gebouwd in 1905 in eclectische bouwtrant waarbij Art Nouveau- en Chaletstijl elementen zijn gecombineerd, naar het ontwerp van A. Salm, vrijstaand gesitueerd op een terrein aan de westzijde van de Oude Enghweg. Oorspronkelijk gebouwd als toneelzaal.WaarderingLogegebouw ‘De Vereeniging’ is van algemeen belang wegens cultuur- en  architectuurhistorische alsmede typologische waarde als voorbeeld van een logegebouw in eclectische bouwtrant, waarbij Art Nouveau- en Chaletstijl elementen zijn gecombineerd, naar het ontwerp van A. Salm aan het begin van de twintigste eeuw, gesitueerd in het noordwestelijke villagebied.
Hilversum Dudokpark 1-5
Rijksmonument
Raadhuis, 1928-1931, W.M. Dudok   Raadhuis, opgetrokken in okergele baksteen met verdieping en toren, en samengesteld uit velerlei blokvormige bouwvolumes van verschillend formaat, naar gelang van de bestemming, die plat zijn afgedekt met overstek, en die zijn geschaard rondom twee binnenplaatsen – waarvan de westelijke een vijver met fontein bezit – en wordt omsloten door de representatieve ruimten van het gebouw, en waarvan de oostelijke wordt doorsneden door een toegangsweg voor het ambtelijk personeel; aan de zuidzijde gesitueerd aan een rechthoekige vijver; gebouwd in 1927-’31 naar ontwerp van de toenmalige gemeente-architect W.M.Dudok in kubistisch-expressionistische trant.Waardering

Raadhuis met bijbehorende dienstruimten, interieur en gebruiksvoorwerpen, van opmerkelijke architectuur, wegens de daarin volbrachte synthese van het esthetisch expressionisme enerzijds en het functionalisme anderzijds, in een kubistisch expressionistische stijl, met daarvoor kenmerkende toepassing van blokvormige bouwvolumes van verschillend formaat, in een uiterst gecompliceerde schikking, afgestemd op het gebruik van verschillende ruimten – met scheiding van representatieve en administratieve functies – alsook op het evenwicht tussen horizontale en verticale accenten, en met welbewuste toepassing van een asymmetrische plattegrond en een dominante toren, en beperking van de decoratie tot het gebruik van verschillend gekleurde baksteensoorten, zonder verdere ornamentiek, tevens opvallend wegens de benutting van de vrije ligging door de toepassing van langgerekte, gevarieerde vleugels in alle richtingen en de integratie van de vijverpartij in het gehele complex; ook in het buitenland tot voorbeeld genomen.

Hilversum ‘s Gravelandseweg 50-52BR>
Rijksmonument
STUDIO-COMPLEX van de AVRO, de Algemene Vereniging Radio Omroep, opgericht op 1 januari 1928. Het complex bestaat uit twee studiogebouwen: STUDIO 1, gebouwd in 1934-1936 met latere uitbreidingen waarvan het toevoegen van de koffiekamer en de uitbreiding met het poortgebouw in 1938-1940 de belangrijkste zijn, en STUDIO 2, gebouwd in 1938-1940, beide naar het ontwerp van B. Merkelbach en Ch.F. Karsten in zakelijk expressionistische bouwtrant. De studio’s zijn beeldbepalend gesitueerd en met elkaar verbonden via een ondergrondse tunnel die onder het Melkpad doorloopt. Studio 1 is gesitueerd op een terrein tussen de ‘s-Gravelandseweg aan de zuidwestzijde, het Melkpad aan de zuidoostzijde en de Hoge Naarderweg aan de noordoostzijde. Studio 2 is gesitueerd op een terrein met de ‘s-Gravelandseweg aan de zuidwestzijde, het Melkpad aan de noordwestzijde en de Hoge Naarderweg aan de noordoostzijde.   Beide studio’s zijn omgeven door een tuin begrensd door een lage ERFAFSCHEIDING.Waardering

Het studio-complex van de AVRO, bestaande uit twee studio’s met erfafscheiding, is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf be

waard gebleven voorbeeld van een studio-complex, gebouwd in zakelijk expressionistische bouwtrant naar het ontwerp van B. Merkelbach en Ch. F. Karsten in de eerste helft van de twintigste eeuw, en als onderdeel in de ontwikkeling van Hilversum als centrum van de omroep, beeldbepalend gesitueerd in de villawijk Ministerpark e.o. Daarnaast is het studio-complex van belang voor het inzicht in de ontwikkeling van de studiobouw.

Hilversum Kerkbrink 4
Rijksmonument
Kerkcomplex ‘Grote Kerk’, bestaande uit een Nederlandse Hervormde ZAALKERK, gebouwd in 1890-1891 in Neo-Renaissance stijl en gedeeltelijk herbouwd in 1976 na een brand in 1971 waarbij de muren zijn blijven staan; een KERKTOREN, gebouwd in 1481 in Gotische stijl en herbouwd in 1974 na de brand; een TUINHUIS, gebouwd in de achttiende eeuw in traditionele bouwtrant en gerestaureerd in 1984; en een CATECHISATIELOKAAL, gebouwd in de negentiende eeuw in eclectische stijl en gerestaureerd in 1976. De middeleeuwse toren is opgenomen in het rijksmonumentenregister onder monumentnummer: 22165. Het complex is beeldbepalend gesitueerd op een terrein tussen de Kerkbrink en de Oude Torenstraat. De voorgevel van de kerk is gericht op het oosten (Kerkbrink), terwijl de kerktoren zich aan de westzijde (Oude Torenstraat) bevindt. Het tuinhuis, oorspronkelijk vrijstaand, is gesitueerd aan de noordoostzijde en het catechisatielokaal, oorspronkelijk vrijstaand, aan de noordwestzijde. Het tuinhuis en het catechisatielokaal zijn verbonden met een aanbouw, gebouwd in 1977, aan de noordzijde van de kerk.N.B. De bovengenoemde aanbouw uit 1977 valt buiten de bescherming.Waardering

Het kerkcomplex ‘Grote Kerk’ is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een Nederlands Hervormd kerkcomplex bestaande uit een zaalkerk in Neo-Renaissance stijl uit 1890-1891 met Gotische kerktoren uit 1481, een tuinhuis uit de achttiende eeuw in traditionele bouwtrant en een catechisatielokaal in eclectische stijl uit 1890-1891, beeldbepalend gesitueerd in het centrum van Hilversum.

Hilversum Kerkbrink 6
Rijksmonument
Voormalig STADHUIS, gebouwd in 1880-1881 in de stijl van de Neo-Renaissance, als verbouwing van het oude raadhuisje uit 1767. De architect, die het ontwerp gemaakt heeft op basis van de ontwerptekeningen van de gemeentearchitect J. Rietbergen, is niet bekend. In 1931 verloor het stadhuis de functie als bestuursgebouw, toen het nieuwe stadhuis van W.M. Dudok in gebruik werd genomen. Het voormalige stadhuis is beeldbepalend gesitueerd op de hoek aan de westzijde van de Kerkbrink in het centrum van Hilversum.WaarderingHet voormalige stadhuis is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsmede typologische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een stadhuis in de stijl van de Neo-Renaissance, met goed bewaarde interieuronderdelen, uit het laatste kwart van de negentiende eeuw, beeldbepalend gesitueerd op de hoek aan de Kerkbrink in het centrum van Hilversum.
Hilversum Oude Haven 1
Rijksmonument
ZOUT- EN ZANDBUNKER in een traditionalistische aan het werk van Groep ’32 verwante bouwstijl, in 1940 ontworpen door W.M. Dudok (1884-1974) en in 1945 voltooid.  Ingesloten tussen twee trappen overbrugt het gebouw het hoogteverschil van het talud tussen de Havenstraat en het plantsoen van de Oude Haven. Dudok maakte gebruik van dit hoogteverschil door de aanvoer van het zand en zout aan de bovenzijde en de afvoer aan de onderzijde, op het niveau van het oude haventerrein, te laten plaatsvinden. Behalve de opslagruimtes was in het pand een schaftlokaal ondergebracht. Bovenop de bunker werd een eenvoudig plantsoen met zitbanken ingericht door J.H. Meijer, als uitzichtpunt over het plantsoen van de Oude Haven.Het pand vormt de oostelijke beeïndiging van het talud van de Oude Haven.Waardering

De zout- en zandbunker met plantsoen met zitbanken uit 1940 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als grotendeels gaaf voorbeeld van een opslaggebouw, ontworpen door W.M. Dudok in een traditionalistische aan de Groep’32 verwante bouwstijl. De bunker is van stedenbouwkundig belang vanwege de situationele waarde als beeldbepalende oostelijke beëindiging van het talud van de Oude Haven.

Hilversum Bosdrift 12
Rijksmonument
Complex ‘Algemene begraafplaats Bosdrift’, bestaande uit een BEGRAAFPLAATS, in 1889 aangelegd naar het ontwerp van L.A. Springer in landschapsstijl en in 1912 uitgebreid naar het ontwerp van gemeentearchitect P. Andriessen, een BEGRAAFPLAATSAULA en een ERFSCHEIDING beide daterend uit 1889 in eclectische trant naar het ontwerp van P. Andriessen. Het complex is gesitueerd aan de noordwestzijde van de Bosdrift. De begraafplaatsaula is op enige afstand van de weg gesitueerd achter een boogvormige oprijlaan met gazon in de boogvorm en boomgroepen aan beide uiteinden, de erfscheiding bevindt zich aan de noordoost- en zuidwestzijde, aansluitend aan de zijgevels van de begraafplaatsaula, waarachter de begraafplaats zich uitstrekt.WaarderingHet complex ‘Algemene begraafplaats Bosdrift’ is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde, alsmede typologische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een complex van begraafplaats naar het ontwerp van L.A. Springer in landschapsstijl, begraafplaatsaula en erfscheiding naar het ontwerp van gemeentearchitect P. Andriessen in eclectische bouwtrant uit 1889, beeldbepalend gesitueerd aan de noordwestzijde van de Bosdrift aan de rand van het centrum van Hilversum.
Hilversum Meidoornstraat 2/Bosdrift
Rijksmonument
Vierde gemeentelijk woningbouwcomplex met bijbehorend, voormalig badhuis, winkels en schuurtjes).In 1920-21 op een smal, driehoekig en geaccidenteerd terrein naar ontwerp van W.M. Dudok gerealiseerd woningbouwcomplex – het vierde van de gemeente – met bijbehorend, voormalig, badhuis, winkelhuizen en schuurtjes, gegroepeerd in een half-open blokbebouwing met toepassing van in- en uitspringende bouwvolumes, waarin tevens gemetselde bloembakken zijn geincorporeerd, alsook aansluitende tuin- en dwarsmuurtjes, en wat betreft de woningen verder voorzien van met rode pannen gedekte kappen en in oorsprong van houten vensters met zes- en vier-ruitsverdeling op de beganegrond, respectievelijk de kapverdieping, als geheel van belang uit stedebouwkundig en architectuurhistorisch oogpunt wegens de effectvolle groepering van de samenstellende onderdelen op een moeilijke bouwkavel en de plastische vormgeving van de qua functie gevarieerde bebouwing op een voor het werk van Dudok kenmerkende wijze.
Hilversum Bosdrift 21
Rijksmonument
Binnen het vierde gemeentelijk woningbouwcomplex teruggerooid gesitueerd schoolgebouw, genaamd dr. H. Bavinckschool, in 1921-22 naar ontwerp van W.M. Dudok opgetrokken in baksteen op in oorsprong Z-vormige plattegrond met in- en uitspringende, kubische, plat afgedekte in elkaar grijpende bouwvolumes van wisselende hoogte, waarvan de muurvlakken worden doorbroken door verdiepte vensters.N.B. de naderhand aan de noordoostzijde toegevoegde uitbreidingen vallen buiten de beschermingWaardering

Schoolgebouw met voor de derde fase in de oeuvre-ontwikkeling van het werk van Dudok kenmerkende architectuur wegens de plastische toepassing van kubische bouwvolumes, gematigd-expressionistische details en markante schoorsteen, als zodanig van belang uit architectuurhistorisch en stilistisch oogpunt.

Hilversum Bosdrift 53
Rijksmonument
In 1913-1914 in neo-romaanse en neo-byzantijnse stijl opgetrokken pseudo-basilicale kerk van J.W.A. van Gils, genaamd St.-Clemens-Maria-Hofbauer-kerk met neo-romaans interieur. Het schip van de kerk werd in 1921-22 naar het oorspronkelijke ontwerp van Van Gils door Jos Cuypers met twee traveeën en een smalle westelijke travee vergroot. De gefaseerde bouw werd door Van Gils in het ontwerp opgenomen, rekening houdend met de uitbreidingsplannen van de gemeente Hilversum. De in oorsprong geplande toren in de noord-westhoek is nooit gerealiseerd. In de kerk bevinden zich diverse glasschilderingen van Max Weiss daterend uit de periode 1941-1964, uitgevoerd in glas-in-lood- en in muraalglastechniek. De kerk is gesitueerd aan de Bosdrift aan een voorplein; het kerkelijk terrein grenst in het noorden aan de Irisstraat en in het zuiden aan de Leliestraat. De kerk vormt een ankerpunt in het door Dudok ontworpen eerste gemeentelijke woningbouwcomplex uit 1915. Vanuit de straten zijn zichtassen gecreëerd naar de kerk. NB In 1968 is de liturgische dispositie gewijzigd, waarbij het altaar centraal in de viering op een verhoging werd geplaatst. Tot het werk van Max Weiss voor de Clemenskerk behoorden tevens een preekstoel uit 1961 en veertien kruiswegstaties in muraalglastechniek uit 1963, thans niet meer aanwezig.WaarderingDe Rooms-katholieke St. Clemenskerk is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarden als voorbeeld van een kerkgebouw met exterieur en interieur uitgevoerd in neo-byzantijnse en neo-romaanse stijl met bijbehorende interieuronderdelen, waaronder het uit 1923 daterende Steinmeyerorgel en diverse glasschilderingen van Max Weiss uit de periode 1941-1964. De kerk neemt een belangrijke plaats in binnen het oeuvre van J.W.A. van Gils. Tevens is de kerk van stedenbouwkundig belang vanwege de relatie met het door Dudok in 1915 ontworpen eerste gemeentelijke woningbouwcomplex.
Hilversum Neuweg 232
onbeschermd
Poortgebouw openbare leeszaal Neuweg, 1916, W.M. Dudok
Hilversum Leliestraat/Anemoonstr. e.o.
onbeschermd
Volkswoningbouw, 1916-1921, W.M. Dudok, P. Vorkink & W. Wormser
Hilversum Geraniumstraat 31
onbeschermd
Geraniumschool, 1916-1917, W.M. Dudok
Hilversum Neuweg 148BR>
onbeschermd
Geref. Zuiderkerk, 1923-1924, A. de Maaker
Hilversum Eikbosserweg 166
Rijksmonument
In 1926-27 naar ontwerp van W.M. Dudok gerealiseerd samenstel van schoolgebouwen, in oorsprong genaamd Julianaschool en bestemd voor kleuteronderwijs en ULO, opgetrokken in baksteen op een onregelmatige plattegrond op een driehoekig terrein met twee ongelijke dwarsvleugels rondom een trapeziumvormig plein aan de zuidzijde, waarbij de pleinmuren en gemetselde plantenbakken geintegreerd zijn. Afwisselend zijn, al naar gelang van de oorspronkelijke, bestemming lage en hoge bouwvolumes toegepast, van langgerekte blokvorm of cilindrisch. De muurvlakken worden doorbroken door verdiept geplaatste vensters, varierend in grootte en veelal gekoppeld, alle met onderverdeling en voornamelijk in hout uitgevoerd. Het aan de noordwestzijde rondom een besloten speelplaats gesitueerde gedeelte, in oorsprong bestemd als kleuterschool, wordt in hoofdzaak afgesloten door met blauwe pannen gedekte zadel- en schilddaken met overstek, uitgezonderd het wigvormig bouwblok met verdieping en toren, dat evenals de overige bouwvolumes, plat wordt afgedekt. De ronde toren is in de top met zwarte staande tegels bekleed en de van bol en ingesnoerde pin-bekroning voorziene spits met witte tegels; terzijde bevindt zich de door een luifel gemarkeerde ingang.WaarderingSchoolgebouw met in oorsprong ongebruikelijke combinatie van onderwijstypen en door de afwisselende toepassing van kubische en cilindrische bouwvolumes alsook van diverse kapvormen, kleuren en materialen, markante schoorsteenpartijen en luifels voor de vierde fase in de oeuvre-ontwikkeling van Dudok kenmerkende architectuur, als zodanig van belang uit architectuurhistorisch en typologische oogpunt.
Hilversum Fabritiuslaan 52/Ruysdaelln
Rijksmonument
Naar ontwerp van W.M. Dudok uit 1926 in baksteen onder samenstel van rieten schilddaken met overstek opgetrokken SCHOOLGEBOUW, genaamd Fabritiusschool en bestaande uit een langgerekte, gedeeltelijk witgeverfde hoofdvleugel van twee bouwlagen, voornamelijk bestemd voor klaslokalen, en onder een stompe hoek aansluitende, op verhoogd niveau gesitueerde, ongepleisterde vleugel, met in oorsprong achtereenvolgens onderwijzerskamer, gymnastiekzaal en fietsenstalling. In de oosthoek tussen beide vleugels de hoogoprijzende, vierkante schoorsteen en aansluitend terras, bereikbaar via een vijf treden tellende gemetselde stoep.WaarderingSchoolgebouw met voor het gebouwtype en binnen het oeuvre van Dudok tamelijk zeldzame toepassing van rieten kappen, doch voor het overige van kenmerkende architectuur voor de vierde fase in de oeuvre-ontwikkeling van Dudok wegens de gematigd-plastische toepassing van blokvormige bouwvolumes, luifels, markante schoorsteen, geintegreerde terrasmuren en bloembakken, alsook wegens het afwisselend kleurgebruik, als zodanig van belang uit architectuurhistorisch en stilistisch oogpunt.
Hilversum Ruysdaellaan 6
Rijksmonument
In 1928 naar ontwerp van W.M. Dudok gerealiseerd schoolgebouw, in oorsprong genaamd Ruysdaelschool en thans deel uitmakend van de verwante Fabritiusschool, opgetrokken met een bouwlaag in baksteen onder samenstel van rieten kappen van wisselende vorm en hoogte, veelal met zwaar overstek, op L-vormige grondslag en met rondom het gezamenlijke schoolplein verbindende pleinmuurtjes en gemetselde bloembakken.WaarderingSchoolgebouw met een ondanks de latere datum bij de vierde fase in de oeuvre-ontwikkeling in het werk van Dudok aansluitende vormgeving wegens de gematigd-gevarieerde toepassing van blokvormige bouwvolumes en met voor dit gebouwtype en binnen het oeuvre van Dudok tamelijk zeldzame toepassing van rieten kappen, als zodanig van belang uit architectuurhistorisch en stilistisch oogpunt.
Hilversum Erfgooiersplein/Larensewegonbeschermd Benzinestation Esso, 1950, H. Bunders
Laren Langsakker
Rijksmonument
ROUWKAPEL op het St. Janskerkhof, behorend bij de R.K. St. Janskerk aan de Brink in de kern Laren. De kapel speelt een belangrijke rol in de jaarlijkse processie die op de zondag van St. Jan wordt gehouden en die voert van de St. Janbasiliek aan de Brink naar het Janskerkhof. Het betreft hier de enige rooms-katholieke processie over de openbare weg, die boven de grote rivieren wordt gehouden. De grafkapel dateert uit omstreeks 1880 en is opgetrokken in neo-gotische bouwtrant.De glas-in-loodramen in de absis zijn afkomstig uit de voormalige kapel van de jongensschool aan de Eemnesserweg.Waardering

De rouwkapel is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard voorbeeld van een neo-gotische kerkhofkapel uit de late 19de eeuw en als kapel die een rol vervult in de enige jaarlijkse rooms-katholieke processie over de openbare weg in het gebied boven de grote rivieren.

Laren Engweg 2/Veldhuysenlaan 1-3
Rijksmonument
ATELIERWONING, met twee ateliers, gebouwd in 1911 naar ontwerp van architect A.J. Kropholler in een bouwtrant die refereert aan de Cottage-stijl. Het vrijstaande pand is gelegen op de hoek van de Velthuysenlaan en de Engweg; aan de noordzijde bevinden zich de twee kopgevels van de ateliers met elk een groot ateliervenster.Het pand is in twee fasen tot stand gekomen. Het gedeelte aan de Engweg is in 1911 naar ontwerp van A.J. Kropholler gebouwd. De twee ingangen en het rechter atelier aan de Velthuysenlaan zijn in 1916 aangebouwd door houthandel L. van Dijk (Laren), in opdracht van beeldhouwer Mendes da Costa. Het tweede atelier werd speciaal gebouwd voor het maken van het beeldhouwwerk van Generaal de Wet op de Hoge Veluwe. Het woonhuis is in 1940 uitgebreid door architect W. Hamdorff. Het beeldhouwwerkje op de topgevel van de entree is gemaakt door Han Wezelaar. Oorspronkelijk stond hier een beeld van een vrouwenfiguur, gemaakt door Mendes da Costa.In 1984 en 1988 hebben verbouwingen aan het pand plaatsgevonden, onder leiding van architect Van der Pol. Daarbij werden onder andere in de niet oorspronkelijke westgevel van het woonhuis/atelier twee sets terrasdeuren aangebracht, elk bestaande uit stolpende, openslaande deuren met achtruits-roedenverdeling met drieruits-zijlichten en een liggend bovenlicht.

N.B. De westgevel van het woonhuis/atelier met de dubbele terrasdeuren valt buiten de bescherming.

Waardering

Het pand is van algemeen belang uit typologisch oopunt en uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als vroeg voorbeeld van een atelierwoning in het Gooi uit het tweede decennium van de 20ste eeuw, opgetrokken in een bouwtrant die refereert aan de Cottage-stijl. Daarnaast is het pand van belang als onderdeel uit het oeuvre van architect A.J. Kropholler.

Laren Brink 1/Naarderstraat
onbeschermd
Langhuisboerderij/café Mauve, 19e-eeuwHier wordt de lunch gehouden.
Laren Brink 27BR>
Rijksmonument
Vrijstaand voormalig SCHOOLGEBOUW, daterend uit omstreeks 1900, opgetrokken in een eclectische bouwtrant met voornamelijk neo-gotische detailleringen. Het schoolgebouw was oorspronkelijk een rooms-katholieke meisjesschool behorend bij het ernaast gelegen (voormalige) Dominicanessenklooster (Brink 29). Thans is het pand in gebruik als huisvesting voor enkele kantoren. Het pand is beeldbepalend gelegen aan de oostzijde van de Brink en vormt tezamen met het voormalige Dominicanessenklooster (Brink 29), de St. Jansbasiliek (Brink 31) en de pastorie (Brink 33) een monumentale gevelwand aan de Brink. Het voormalige schoolgebouw is hierbij voornamelijk van belang vanwege zijn hoofdvorm (bouwvolume) en de gevelindeling.Aan de achterzijde (oost) is de voormalige meisjesschool voorzien van een circa twee meter diepe aanbouw, die zich uitstrekt over de gehele breedte van het pand. De noord- en oostgevel van de aanbouw zijn opgetrokken in nieuwe baksteen; voor de gevel aan de zuidzijde is de oude (oorspronkelijke) baksteen gebruikt. Aan de zuidzijde bevindt zich een niet oorspronkelijke eenlagige aanbouw die een verbinding vormt tussen de voormalige meisjesschool en het klooster. De vensterkozijnen in de voor- en zijgevels zijn niet oorspronkelijk en bevatten anno 1996 twee draairamen in de onderste delen en een zesruits-roedenverdeling in de bovenste delen.N.B. De aanbouw aan de oostzijde, de aanbouw aan de zuidzijde en de vensterkozijnen vallen niet onder de bescherming.

Waardering

Het voormalige schoolgebouw is van algemeen belang als uitwendig gedeeltelijk gaaf bewaard voorbeeld van een meisjesschool uit omstreeks 1900, opgetrokken in een eclectische bouwtrant met voornamelijk neo-gotische detailleringen. Daarnaast heeft het pand situationele en ensemblewaarde vanwege de stedebouwkundig markante ligging aan de oostzijde van de Brink, tezamen met het voormalige klooster (Brink 29), de St. Jansbasiliek (Brink 31) en de pastorie (Brink 33).

Laren Brink 29
Rijksmonument
Patronaatshuis/School De Warrekom, ca. 1925, W. te Riele   Voormalig KLOOSTER van de orde van de Dominicanessen, gebouwd in 1881 in neo-renaissancistische bouwtrant. Sinds omstreeks 1968 is het pand in gebruik als cultureel centrum. De zuidelijke kopgevel is opnieuw opgemetseld omstreeks 1925. De aanbouw rechtsachter (zuidwest) dateert eveneens uit 1925 en valt ook onder de bescherming. Het pand is beeldbepalend gelegen aan de oostzijde van de Brink en vormt tezamen met de voormalige meisjesschool (Brink 27), de St. Jansbasiliek (Brink 31) en de pastorie (Brink 33) een monumentale gevelwand langs de Brink.WaarderingHet voormalige klooster is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als qua exterieur gaaf bewaard voorbeeld van een klooster uit het vierde kwart van de 19de eeuw, in neo-renaissancistische bouwtrant. Daarnaast heeft het pand situationele en ensemblewaarde vanwege de stedebouwkundig markante ligging aan de oostzijde van Brink, tezamen met de voormalige meisjesschool (Brink 27), de St. Jansbasiliek (Brink 31) en de pastorie (Brink 33).
Laren Brink 29
Rijksmonument
Bakstenen MUUR met enkele gedenkstenen, gebouwd omstreeks 1925, gesitueerd tussen het voormalige klooster aan de Brink (nr. 29) en de St. Janskerk aan de Brink (nr. 30) te Laren. Op de plaats waar de gedenkstenen in de muur zijn aangebracht stond de oude, uit 1844 daterende, St. Janskerk. De muur dateert uit omstreeks 1925 en bevat een gedenktsteen uit 1844, ingebed in een omlijstende gedenksteen uit 1925.WaarderingDe muur is van algemeen cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een gaaf bewaard gebleven erfscheiding uit de jaren ’20 van de 20ste eeuw. Daarnaast heeft de muur situationele en ensemblewaarde vanwege de situering in de stedebouwkundig markante gevelwand aan de oostzijde van de Brink te Laren.
Laren Brink 31
Rijksmonument
KRUISBASILIEK, gewijd aan St. Jan de Doper, gebouwd in 1924-1925 naar ontwerp van architect Wolter te Riele Gzn. uit Utrecht. De kerk, opgetrokken in een neo-gotische bouwtrant met expressionistische detailleringen, verving een waterstaatskerk uit 1844, die westelijk van de huidige kerk stond. De kerk werd ingewijd op 29 oktober 1925 door de bisschop van Utrecht; op 8 december 1937 ontving de kerk de eretitel “Basilcia Minor”. Jaarlijks vertrekt op de zondag van St. Jan in deze kerk de sacramentsprocessie naar het St. Janskerkhof aan de Langsakker: dit is de enige processie op de openbare weg boven de grote rivieren.De kerk vormt tezamen met de pastorie (Brink 33), het voormalige klooster (Brink 29) en de voormalige meisjesschool een monumentale gevelwand langs de oostzijde van de Brink te Laren. De kerk is teruggelegen ten opzichte van de rooilijn en wordt van de weg gescheiden door een voorplein en bakstenen erfscheiding met twee monumentale lantaarns.In het interieur bevinden zich veertien fresco’s uit de kruiswegstatie, geschilderd door P.C. de Moor, die ook onder de bescherming vallen. Het orgel valt niet onder de bescherming.

Waardering

De kerk is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard voorbeeld van een kruisbasiliek uit de jaren ’20 van de 20ste eeuw, opgetrokken in een neo-gotische bouwtrant met expressionistische detailleringen. Daarnaast heeft de kerk situationele en ensemblewaarde door de markante stedebouwkundige ligging aan de oostzijde van de Brink, tezamen met de pastorie (Brink 33), het voormalige klooster (Brink 29) en de voormalige meisjesschool (Brink 27). Tevens is de kerk van belang als karakteristiek onderdeel uit het oeuvre van architect Wolter te Riele.

Laren Brink 31
Rijksmonument
ERFSCHEIDING MET TWEE LANTAARNS, behorend bij de basiliek van St. Jan de Doper, de pastorie en het voormalige klooster aan de Brink. De erfscheiding werd opgetrokken in 1924-1925, in een expressionistische bouwtrant vergelijkbaar met die van de kerk en pastorie. De erfscheiding bestaat uit drie lage bakstenen muren: één langs de pastorie (Brink 33), één langs het voorplein van de kerk (Brink 31) en één langs het voormalige klooster en de voormalige meisjesschool (Brink 29 en 27). Op de hoekpartijen van de muur langs het voorplein van de kerk zijn twee lantaarns geplaatst.WaarderingDe erfscheiding met twee lantaarns is van algemeen belang uit architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard voorbeeld van een uit het Interbellum daterende erfscheiding met twee lantaarns, opgetrokken in expressionistische bouwtrant. Daarnaast heeft de erfscheiding ensemblewaarde, als visuele schakel tussen de pastorie (Brink 33), de St. Jansbasiliek (Brink 31), het voormalige klooster (Brink 29) en de voormalige meisjesschool (Brink 27) aan de oostzijde van de Brink.
Laren Brink bij 31
onbeschermd
Monument A. Mauve, ca. 1925
Laren Brink 33
Rijksmonument
PASTORIE, behorend bij de basiliek St. Jan de Doper. De pastorie werd gebouwd in omstreeks 1924 naar ontwerp van architect H.F. Smit in een traditionele bouwtrant (Interbellum-architectuur). De pastorie is gesitueerd aan de oostzijde van de Brink, ten zuiden van het voorplein van de kerk, en vormt tezamen met de kerk (Brink 31), een voormalig klooster (Brink 29) en een voormalige meisjesschool (Brink 27) een monumentale wand langs de oostzijde van de Brink.WaarderingDe pastorie is van algemeen belang als gaaf bewaard voorbeeld van een uit het Interbellum daterende religieuze dienstwoning in traditionele bouwtrant. Daarnaast heeft de pastorie situationele en ensemblewaarde vanwege de stedebouwkundig markante situering aan de oostzijde van de Brink, tezamen met de St. Jansbasiliek (Brink 31), het voormalige klooster (Brink 29) en de voormalige meisjesschool (Brink 27).
Laren Torenlaan 19a
Rijksmonument
Voormalige BIBLIOTHEEK (Openbare Leeszaal), gebouwd in 1928 naar ontwerp van architect W. Hamdorff in opdracht van het Bestuur van de Openbare Bibliotheek Laren-Blaricum. Het pand is opgetrokken in een expressionistische bouwtrant met invloeden van de Amsterdamse School. Het pand is gelegen op de hoek van de Torenlaan en de Geuzenhoek. Het flagstone-terras langs de voorgevel behoort tot het oorspronkelijke ontwerp. De ERFSCHEIDING, een lage bakstenen muur langs de Torenlaan, valt ook onder de bescherming.Hamdorff kreeg in 1924 de opdracht een ontwerp te maken voor de Leeszaal. Diverse ontwerpen gingen aan het definitieve plan vooraf. Het uitgevoerde ontwerp, gemaakt in 1926, heeft het meest landelijke karakter. De bibliotheek is verschillende malen gewijzigd en uitgebreid. In 1937 ontwierp Hamdorff zelf een aanbouw aan de achterzijde (west- en noordwestzijde), die in 1962 door architect L.C. de Graaff werd vervangen door de huidige aanbouw. In 1983 is de bibliotheek verhuisd. De leeszaal werd toen aangepast ten behoeve van kantoorruimten.N.B. De aanbouw aan de achtergevel (NW-zijde) valt niet onder de bescherming.

Waardering

De voormalige bibliotheek met erfscheiding is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als een qua exterieur merendeels gaaf bewaard voorbeeld van een bibliotheekgebouw uit de jaren ’20 van de 20ste eeuw, opgetrokken in een expressionistische bouwtrant. Het pand is typologisch van belang als vroeg voorbeeld van een bibliotheekgebouw met leeszaal en tentoonstellingsruimte. Tevens is het pand van belang als karakteristiek onderdeel uit het oeuvre van architect W. Hamdorff.

Laren Torenlaan 64
Rijksmonument
VILLA met TERRAS, genaamd “Oranjestein”, gebouwd tussen 1919 en 1922 naar ontwerp van architect W. Hamdorff in opdracht van de heer W. Ouweleen. Het betreft hier de eerste opdracht voor Hamdorff voor een groot landhuis in de romantische Gooise landhuisstijl. Hamdorff heeft in de westgevel van (de ontvangkamer van) dit landhuis voor het eerst een venstertype toegepast, dat heel kenmerkend voor zijn latere architectuur werd. Hierbij worden de benedendelen van de ramen van de bovenlichten gescheiden door een verbrede, buiten het kozijn springende, latei, waardoor de bovenlichten als zelfstandige ramen werken. Villa “Oranjestein” is gebouwd aan de noordzijde van de Torenlaan, op een geknikt grondplan met een lengte-as die van zuidwest naar noord-noordoost knikt. Het pand is teruggelegen ten opzichte van de Torenlaan, waarbij een groep dennen (oorspronkelijk een veel grotere groep dan de thans (1996) resterende groep van veertien bomen) de laan van het huis scheidt. De TERRASAANLEG aan de zuidoostzijde met de vijver, waterloop en waterleidingsysteem behoren tot het oorspronkelijke ontwerp. Van de oorspronkelijke tuinaanleg resteert de aan weerszijden met bomen gestoffeerde noord-zuidgerichte as in het verlengde van de achthoekige hall. De oorspronkelijke ERFSCHEIDING, een tuinmuur opgetrokken uit onregelmatige brokken natuursteen (flintstones), is nog intact en valt onder de bescherming.Verschillende INTERIEURONDERDELEN vallen ook onder de bescherming, waaronder de door Hamdorff ontworpen paneeldeuren met verschillende profileringen, de vaste kastwanden en banken in diverse kamers. De glas-in-loodramen met geometrische patronen in de hall en de smeedijzeren hekwerken op de overloop werden ontworpen door de Duitse schilder/ontwerper K.F.S. Hentschel. Nadat de vensters uit de hall waren gesloopt, werden ze omstreeks 1992 gereconstrueerd naar oud fotomateriaal. De hoofdbaluster van de trapleuning in het trappenhuis is ontworpen en vervaardigd door de Larense beeldhouwer G. Hoppen. Waarschijnlijk is hij ook de ontwerper van het gebeeldhouwde natuurstenen kopje in het exterieur (achtergevel, balkon kinderkamer). De lantaarn bij de entree is een reconstructie (vervaardigd naar oude foto’s) van de oorspronkelijke lantaarn. De detailleringen in zowel interieur als exterieur zijn veelal uitgevoerd in een expressionistische, aan de Amsterdamse School verwante, stijl.De vertrekken op de zolderverdieping zijn niet origineel, maar pas in 1954 aangebracht. De (niet beschermde) schuur/garage is omstreeks 1992 aan de noordoostzijde vergroot en heeft thans (1996) in de noordoostgevel aan de H. Vosweg twee rechthoekige garagedeuren.

Waardering

De villa met terras en bijbehorende interieuronderdelen, erfscheiding en terrasaanleg met bijbehorende vijver, waterloop en waterleidingsysteem is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als een qua exterieur en interieur bijzonder gaaf bewaard voorbeeld van een groot landhuis uit beginjaren ’20 van de 20ste eeuw, opgetrokken in de Gooise landhuisstijl en voorzien van detailleringen in expressionistische stijl. Daarnaast heeft het pand ensemblewaarde door de weloverwogen integratie van het pand in zijn omgeving (aanleg rondom een bomengroep aan de noordwestzijde en aanleg van noord-zuidas in de tuin, vijver en terras). Tevens is het pand van belang als karakteristiek onderdeel uit het oeuvre van architect W. Hamdorff, in casu als eerste grote villa in de Gooise landhuisstijl.

Blaricum Torenlaan 67
Rijksmonument
LANDHUIS, naar ontwerp van Wouter Hamdorff uit 1935 voor J.E. Bruining. Het landhuis staat teruggerooid aan de oostzijde van de Torenlaan. De woonvertrekken liggen aan de achterzijde op het zuidoosten. De voorzijde (NW) bevat de hoofdingang. De verstrakte architectuur is kenmerkend voor het werk van de architect uit deze periode.NB De carport tegen de noordzijde valt buiten de bescherming.Waardering

Landhuis van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als goed ontworpen en overwegend gaaf bewaard voorbeeld van landhuisbouw uit het late Interbellum. Het landhuis is voorts van belang als onderdeel binnen het oeuvre van de architect Wouter Hamdorff.

Blaricum Noolseweg 53
Rijksmonument
In 1911 naar ontwerp van architect Th. Rueter gebouwd vrijstaand KOLONIEHUIS. Het kleine koloniehuis is oorspronkelijk gebouwd als studeervertrek voor A. Roland Holst en behoorde bij de Internationale Broederschap die zich in 1900 op de grens van Blaricum en Laren vestigde. Deze Broederschap was een christelijk-anarchistische beweging, opgericht door prof. J. van Rees en dominee Kylstra.Het pand, een cottage-achtig huis opgetrokken in landelijke bouwtrant, ligt ten zuidoosten van de Noolseweg op de hoek met de Prof. van Reeslaan.N.B. De latere aanbouw aan de zuidoostzijde van het pand valt buiten de bescherming.

Waardering

Het object is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als zijnde een gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een koloniehuis behorende bij de kolonie van prof. J. van Rees (Internationale Broederschap), zoals die karakteristiek waren voor de rond 1900 in het Gooi verschijnende koloniën op ideële grondslag.

Blaricum Noolseweg 55
Rijksmonument
In 1903 naar ontwerp van architect Th. Rueter gebouwd vrijstaand KOLONIEHUIS. Het koloniehuis behoorde bij de Internationale Broederschap die zich in 1900 op de grens van Blaricum en Laren vestigde. Deze Broederschap was een christelijk-anarchistische beweging, opgericht door prof. J. van Rees en dominee Kylstra. In de volksmond werd het huis ook wel “de hut van professor Van Rees” genoemd, daar professor Van Rees hier waarschijnlijk in de beginjaren heeft gewoond.In 1932 werd het pand verbouwd en vergroot tot woonhuis met atelier.Het pand, een cottage-achtig huis opgetrokken in landelijke bouwtrant, ligt ten zuidoosten van de Noolseweg, nauwelijks zichtbaar vanaf de weg.

Waardering

Het object is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als zijnde een grotendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een koloniehuis behorende bij de kolonie van prof. J. van Rees (Internationale Broederschap), zoals die karakteristiek waren voor de rond 1900 in het Gooi verschijnende koloni%n op ide%le grondslag.

Blaricum Noolseweg 32
Rijksmonument
LANDHUIS, genaamd “De Molshoop”, gebouwd in 1927 naar ontwerp van W. Hamdorff in de Gooise landhuisstijl. Het landhuis is vrijstaand en terugliggend gelegen op een terrein op de hoek van de Noolseweg en het Koloniepad te Blaricum en ligt op een verhoging in het terrein, zodat de toegangsdeur en het ommuurde hoger gelegen bordes aan de zuidzijde te bereiken is via een stenen trap met vier treden. In 1967 werd het landhuis verbonden met het in 1929 naar ontwerp van W. Hamdorff gebouwde schuurtje aan de westzijde.WaarderingHet landhuis “De Molshoop” is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een landhuis in de Gooise landhuisstijl naar het ontwerp van W. Hamdorff uit de eerste helft van de 20ste eeuw.
Laren Noolseweg 17
Gemeentelijk monument
Gepleisterde villa Nieuwe Bouwen, ca. 1930
Laren Leemzeulder 35
Rijksmonument
Voormalig SANATORIUM “JULIANA-OORD” voor lijders aan been- en gewrichtstuberculose, gebouwd tussen 1929 en 1935 in Interbellum-architectuur. De eerste steenlegging vond plaats op 5 oktober 1929, op 14 juni 1930 werd het sanatorium, dat destijds slechts één paviljoen (‘Lieberg’) omvatte, in gebruik genomen. De stichter was dr. M.H.J.C. Thomassen. In de loop der jaren werden verschillende paviljoens bijgebouwd. In 1930 waren paviljoen ‘Lieberg’ en het gebouw van de Technische Dienst voltooid, in 1931 gevolgd door de gebouwen voor de Kapsalon en de Psychologische Dienst. In 1934 en 1935 werden respectievelijk de paviljoens ‘Aalberg’ en ‘Braamberg’ voltooid. Het complex is gebouwd aan de westzijde van de Leemzeulder op de overgang van bos (noorden) en heide (zuiden). De paviljoens worden visueel verbonden door het doorlopende terras aan de zuid-zuidoostzijde, waarop bij mooi weer de bedden werden gezet. De bescherming heeft alleen betrekking op de drie hoofdpaviljoens Lieberg, Aalberg en Braamberg en op de terrasaanleg (zie kaart “Sanatorium Juliana-oord”).Na 1945 werd het complex met verschillende andere paviljoens en bijgebouwen uitgebreid. Vanaf 1957 is het sanatorium in gebruik als kliniek onder andere voor patiënten met neurologische en orthopedische aandoeningen.Waardering

Het voormalige sanatorium Juliana-oord te Laren, bestaande uit drie paviljoens en terras-aanleg, is van algemeen belang uit typologisch, cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard voorbeeld van een T.B.C. sanatorium uit de jaren ’30 van de 20ste eeuw, opgetrokken in de bouwtrant van het Interbellum. Daarnaast heeft het complex ensemble- en situationele waarde door de positionering van de drie belangrijkste paviljoens ten opzichte van elkaar en vanwege de markante stedebouwkundige ligging tussen de bosrand en de heide.

Laren Raboes 21
Rijksmonument
VILLA “Cradalis”: in 1928 naar ontwerp van de architecten F.H. Gerretsen en C. Wegerif, in opdracht van de cacao- en chocoladefabrikant D.J. van Houten Jr., in expressionistisch-antroposofische – derhalve in belangrijke mate op de gulden snede gebaseerde – architectuur gebouwd en met uitzondering van een gepleisterd gedeelte aan de achterzijde in schoon metselwerk opgetrokken woonhuis met verdieping onder met leien gedekt, uit vier-, vijf- en zeshoekige vlakken samengesteld schilddak met bovenop in het midden een door schoorstenen geflankeerde dakkapel en op een gekant-rechte ovale plattegrond (langgerekte achthoek met aan de voorzijde trapeziumvormig uitspringende geveleinden met inspringend middengedeelte; aan de achterzijde iets inspringend middengedeelte); aan de achterzijde ter weerszijden van het middengedeelte op de verdieping een gemetseld balcon; ten zuid-oosten van het woonhuis en door een muur ermee verbonden, een garage onder asymmetrisch, met leiden gedekt schilddak.Inwendig heeft het huis op de begane grond en de verdieping, rondom een min of meer Y-vormige hal gegroepeerde vertrekken met een polygonale, in hoofdopzet doorgaans vijf- of zeshoekige plattegrond; het oorspronkelijke interieur met ondermeer in stijl uitgevoerde betimmeringen, plafonds, deuromlijstingen,trappen etc. is in belangrijke mate nog aanwezig. Onderhavig huis is vanwege het exterieur, de plattegronden en het interieur een fraai, zeer representatief en gaaf voorbeeld van de expressionistisch-antroposofische architectuur en van het werk van de architecten F.H. Gerretsen en C. Wegerif in het bijzonder en is als zodanig van algemeen belang wegens de architectuur- en cultuurhistorische waarde.
Blaricum Dokter Catzlaan 2b
Rijksmonument
Complex “De Merelhof”, bestaande uit een LANDHUIS, gebouwd in 1927, en GARAGE aan de noordwestzijde uit 1935, naar het ontwerp van Th. Rueter in de Gooise landhuisstijl. Het complex is vrijstaand en iets terugliggend gelegen aan de noordoostzijde van de Dr. Catzlaan te Blaricum.Landhuis, genaamd “De Merelhof”, opgetrokken op een vrijwel rechthoekige plattegrond met vijfhoekige erker aan de zuidzijde en bestaande uit een bouwlaag onder rieten schilderachtige kapbehandeling met Indonesische invloeden (Minang Kabau) en met de noklijn evenwijdig aan de weg. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen en hout en de vensters hebben een roedenverdeling.De garage, opgetrokken in rode baksteen en hout op een L-vormige plattegrond, bestaat uit een bouwlaag onder rieten dak, gedeeltelijk met de noklijn haaks op de weg en evenwijdig aan de weg.

Waardering

Het complex “De Merelhof” is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een landhuis met garage in de Gooise landhuisstijl met Indonesische invloeden in de kapbehandeling, naar het ontwerp van Th. Rueter uit de eerste helft van de 20ste eeuw.

Blaricum Torenlaan 16
Rijksmonument
Nederland Hervormde Kerk. Kerk na brand 1696 herbouwd. Tweeklaviers pneumatisch orgel met vrij pedaal en 22 registers gemaakt door H.W. Flentrop in 1934. Toren uit 16e-eeuw. Ingrijpend gerestaureerd in 1934.
Blaricum Huizerweg 9
onbeschermd
Postkantoor, 1917-1918, J. Crouwel
Blaricum Torenlaan /Dorpstraat
Rijksmonument
MUZIEKTENT, gebouwd in 1926 naar het ontwerp van H.F. Symons in de stijl van de Amsterdamse School en gesitueerd op de open ruimte op de zuidhoek van de Torenlaan en de Dorpsstraat.WaarderingDe muziektent is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch alsmede typologisch oogpunt als zeldzaam en gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een muziektent uit de eerste helft van de 20ste eeuw naar ontwerp van H.F. Symons in de trant van de Amsterdamse School. Daarnaast heeft de muziektent situationele waarde vanwege de situering op de open ruimte op de zuidhoek van de Torenlaan en de Dorpsstraat.
Blaricum Kerklaan 17
Gemeentelijk monument
RK-St. Vituskerk, Toren en priesterkoor, 1870-1871, P.J.H. Cuypers. Schip, 1936-1937, C. Hardeman
Huizen Havenstraat 81
Rijksmonument
Voormalige VISROKERIJ uit 1859, gebouwd in opdracht van de familie Regtdoorzee. Te oordelen aan de bouwnaden en het metselwerk van de rechterzijgevel (N) is het gebouw in fasen tot stand gekomen. Het object is gelegen op de westelijke havenkade, waar na de aanleg van de haven van Huizen in 1853-1854 een reeks visrokerijen werd gebouwd. Na de sluiting van de visrokerij in 1927 was het gebouw tot 1984 in gebruik bij verschillende aardewerkfabrieken. Na een korte periode van leegstand werd het pand in 1987-1989 herbestemd tot restaurant en tentoonstellingsruimte. De houten veranda en het terras tegen de voorgevel zijn in 1987 toegevoegd.N.B. De latere aanbouwen tegen de rechter zij- en achtergevel zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang.In het restaurant is als herinnering aan de oorsponkelijke functie van het gebouw een aantal deuren van de 19 rookkamers waarin de rookhal was onderverdeeld gehandhaafd. De genummerde deuren zijn uitgevoerd als  horizontaal in tweeën gedeelde opgeklampte deuren van brede delen die afgehangen zijn aan handgesmede duimgehengen (in de gepleisterde oostmuur van de rookhal zijn de deuren 1, 2, 3, 4, 16, 17 en 19 bewaard gebleven, in de westmuur de deuren van de drie zuidelijke rookkamers 17, 18 en 19). Door het openen van de bovendeur kon het rookproces in de rookkamer gevolgd worden. Van de paardenstal in het zuidelijke gedeelte van het achtergebouw resteert een rechthoekige voerbak van rode baksteen waarin twee met lood beklede voertroggen.

Waardering

De voormalige visrokerij is van algemeen belang wegens cultuur-, architectuur- en sociaalhistorische waarde als relatief gaaf bewaard gebleven en zeldzaam restant van de visverwerkende industrie in Huizen, die in het midden van de 19de eeuw opkwam. Het pand heeft situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging aan de oude haven.

Huizen Havenstraat 107
Provinciaal monument
4 Kalkovens, ca. 1880
Naarden-Huizen Flevolaan 39-51
Rijksmonument
Complex “Melkerij Hofstede Oud-Bussem” bestaande uit 12 onderdelen: de voormalige KOESTAL (hoofdgebouw) met bijbehorende vijfde stal, het  ZUIVELHUIS met naastgelegen FLESSENSPOELERIJ, het voormalige KANTOORGEBOUW annex dienstwoning, twee DIENSTWONINGEN aan de Flevolaan en twee  DIENSTWONINGEN aan de Oud Blaricummerweg en een naastgelegen BOOGBRUG in deze weg die de westelijke entree vormden tot het uitgestrekte terrein van de melkerij. De onderdelen zijn in de periode 1902-1906 gebouwd naar ontwerp van de architect K.P.C. de Bazel. Eveneens tot het complex behoren de in oorsprong 18de-eeuwse BOERDERIJ, een houten DIENSTWONING en de ZAADDROGERIJ die in 1925 op het terrein is gebouwd en sinds 1947 in gebruik is als theaterzaal. Het complex is een van de vroegste werken van De Bazel, waarbij hij zich in de traditionalistische vormgeving liet inspireren door de agrarische functie en de reeds bestaande boerderij. De melkerij is gebouwd in opdracht van Joannes van Woensel Kooy, die in 1902 in bezit kwam van het 280 ha. tellende landgoed Oud-Bussem met bijbehorend landhuis en 18de-eeuwse boerderij. Uit idealistische motieven wilde hij, mede onder invloed van een ernstige typhusepidemie in Utrecht, een modelboerderij oprichten. Op de melkerij zou “natuurmelk” worden geproduceerd met een minimum aan schadelijke bacteriën. De modelboerderij met de bijbehorende dienstwoningen en andere gebouwen werd gesitueerd op een gedeelte van het landgoed Oud- Bussem in de nabijheid van de oude boerderij. Vanaf het begin was de melkerij een verliesgevende onderneming en daarom werden in de loop der jaren delen van het landgoed verkocht aan derden. In 1950 werd de melkerij een gewone boerderij en het grote zuivelhuis op verzoek van de gemeente Naarden verbouwd tot vijf woningen. Het karakteristieke hoofdgebouw is in 1972 gerestaureerd en verbouwd tot kantoorruimte.   Het complex strekt zich uit over het grondgebied van de gemeenten Huizen en Naarden. De boerderij, houten dienstwoning, zaaddrogerij en het kantoorgebouw zijn in Huizen gesitueerd, de overige complexonderdelen in Naarden.

Waardering

Het complex “Melkerij Hofstede Oud-Bussem”, bestaande uit twaalf onderdelen, is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde als uitwendig grotendeels gaaf bewaard gebouwencomplex uit het eerste kwart van de 20ste eeuw met een bijzondere oorspronkelijke functie als modelboerderij voor de productie van bacterie-arme natuurmelk, en als één van de hoogtepunten uit het oeuvre van architect K.P.C. de Bazel. Het complex heeft tevens situationele waarde vanwege de histo- risch-functionele en stilistische samenhang van de gebouwen en de ligging op het landgoed Oud-Bussem. 

Huizen Flevolaan 69
Rijksmonument
Complex “Landhuis Oud-Bussem” bestaande uit vijf onderdelen: HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG, LANDHUIS, DIENSTWONING, GARAGE en HEKPIJLERS. De buitenplaats Oud Bussem is als hofstede gesticht in de 16de eeuw, maar heeft door ontwikkelingen in parkaanleg en bebouwing in de 19de en 20ste eeuw het huidige aanzien verkregen. De nabijgelegen 18de-eeuwse hallenhuisboerderij aan de Flevolaan, die onderdeel uitmaakt van het complex “Melkerij Hofstede Oud-Bussem”, is een opvolger van de 16de-eeuwse hofstede. Waarschijnlijk is in de 18de eeuw op ongeveer de huidige lokatie een landhuis gebouwd. Rond 1800 is rond het huis en in het zuidelijk deel van het Bikberger bos een vroege landschappelijke aanleg gerealiseerd, mogelijk naar ontwerp van J.D. Zocher sr. In 1825 kocht Abraham Bredius de buitenplaats toen 107 ha groot en hij wist het landgoed tot zijn dood in 1863 te vergroten tot 306 ha. Hij gaf in het midden van de 19de eeuw opdracht om ook de nog bestaande formele sterrenbossen van het landgoed in landschapsstijl te transformeren. In 1902 werd het gedeelte van het landgoed met de oude hofstede en het landhuis bij veiling verkocht aan Joannes van Woensel Kooy, die bij de oude boerderij in 1903 de proefboerderij “Melkerij Hofstede Oud-Bussem” stichtte, waarvoor K.P.C. de Bazel het ontwerp maakte. In 1908 en 1909 werden delen van het landgoed verkocht ten behoeve van de ontwikkeling van villaparken; het herenhuis met park en daarachter gelegen bos Bikbergen werd aangekocht door de NV Onroerend Goed Exploitatie Maatschappij “Het Bosch van Bredius”.In 1910 maakte L.A. Springer een ontwerp voor de park- en tuinaanleg rond het huis waarbij hij enkele bestaande oudere lanen en bomen als basis gebruikte. In 1930 kwam het landhuis en bijbehorend park in handen van de heer P. van Leeuwen-Boonkamp. Hij liet op de plaats van het oude landhuis in 1930 naar ontwerp van de architect prof. dr. ir. D.F. Slothouwer het huidige huis in historiserende trant bouwen. In 1931 verkocht hij het bos van Bikbergen aan het Goois Natuurreservaat. Direct na de Tweede Wereldoorlog is het landhuis door de Staat der Nederlanden ingericht als opvangtehuis voor vluchtelingen. In 1950 werd het gebouw als kliniek in gebruik genomen en recentelijk is er een kantoor in gevestigd. N.B. De aangebouwde kliniek uit 1961-1962 is voor de bescherming van ondergeschikt belang.Het landhuis ligt centraal in de parkaanleg in de middenas van de als rechte toegangslaan aangelegde Oud Blaricummerweg. Het landhuis heeft een onregelmatig rechthoekige plattegrond met diverse aanbouwen en risalieten, gepleisterde gevels en telt twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een kap. De dienstwoning en garage liggen noordelijk van het huis, de hekpijlers staan bij de entree van het terrein vanaf de Oud Blaricummerweg. De dienstwoning heeft een rechthoekige plattegrond en telt één bouwlaag onder een kap, de garage is opgetrokken in hout onder een kap. De parkaanleg wordt begrensd door de Oud Blaricummerweg in het zuiden, door de Flevolaan in het westen, door de Oud Bussummerweg in het oosten en het terrein van de voormalige modelboerderij “Hofstede Oud-Bussem” in het noorden.

Waardering

Het complex “Landhuis Oud-Bussem”, bestaande uit een historische park- en tuinaanleg, landhuis, dienstwoning, garage en hekpijlers is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een in oorsprong uit de 16de eeuw daterende buitenplaats die door ontwikkelingen in aanleg en bebouwing in de 19de en 20ste eeuw het huidige aanzien heeft verkregen. Het complex heeft hoge situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging in de landgoederenstrook in de noordflank van Het Gooi.

Bussum Brinklaan 115
Rijksmonument
RK-St. Vituskerk, 1883-1884, door P.J.H.Cuypers. Toren 1895-1896 uitgevoerd door J. Th.J.Cuypers. Neogotische basiliek zonder transept, met eenbeukig koor en schoorbogen, geinspireerd op de Broederenkerk te Zutphen en belangrijk specimen uit Cuyper’s tweede periode. Toren naar het voorbeeld van de 16e eeuwse toren van de Herv. Kerk Eemnes-Buiten.NB. de kerk is in 2002-2003 ingrijpend verbouwd tot woonappartementen.
Bussum Bussumergrindweg 3
onbeschermd
Watertoren, 1897, H. Halbertsma. Reservoir ommanteld in 1967.
Hilversum Naarderstraat 106
Rijksmonument
RK-kerk OLV. Onbevlekt Ontvangen,  gebouwd in 1910-1911 door W. te Riele Gzn.; driebeukige, neogotische KRUISBASILIEK met centraliserende plattegrond, gerealiseerd door het zich zeshoekig verwijdende middenschip.WaarderingFraai gebouw van algemeen belang wegens oudheidkundige en kunsthistorische waarde.





Behoudsacties 1984-2006
Cuypersjaar
Jaarrekeningen
Jaarverslagen
Zorg voor monumenten